ఈ ‘వాలిడిటీ దోపిడీ’పై తాజాగా రాజ్యసభలో ఆసక్తికర చర్చ జరిగింది. ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ఎంపీ రాఘవ్ చద్దా ఈ అంశాన్ని గట్టిగా వినిపించగా, కేంద్ర టెలికాం మంత్రి జ్యోతిరాదిత్య సింధియా సానుకూలంగా స్పందించారు.
12 నెలలకు 13 రీఛార్జీలా..? అసలు లెక్క ఇదే!
మనం సాధారణంగా వాడే ‘నెలవారీ’ ప్లాన్ల వాలిడిటీ 28 రోజులు మాత్రమే ఉంటుంది. ప్రతి నెలా మనం 2 లేదా 3 రోజులను కోల్పోతున్నాం. ఇలా ఏడాది మొత్తం లెక్కగడితే (12 \times 2 = 24 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రోజులు) దాదాపు ఒక నెల రీఛార్జ్ వాలిడిటీని కంపెనీలు మన దగ్గర నుంచి లాగేసుకుంటున్నాయి. దీనివల్ల కంపెనీలకు వేల కోట్ల రూపాయల అదనపు ఆదాయం సమకూరుతుండగా, సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లు పడుతోంది.
దీనిపై స్పందించిన కేంద్ర మంత్రి, టెలికాం కంపెనీలు (Jio, Airtel, BSNL, Vi) కచ్చితంగా తమ ప్లాన్లలో కనీసం ఒకటైనా పూర్తిగా 30 రోజుల వాలిడిటీ ఉండేలా చూడాలని స్పష్టం చేశారు. వాస్తవానికి ట్రాయ్ (TRAI) గతంలోనే ఈ ఆదేశాలు ఇచ్చినప్పటికీ, కంపెనీలు వాటిని వినియోగదారులకు కనబడకుండా వెనుక పేజీల్లో దాచేస్తున్నాయి. ఇకపై ఈ 30 రోజుల ప్లాన్లను ప్రజలకు స్పష్టంగా తెలిసేలా ప్రచారం చేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.
మిగిలిన డేటా ఏమైపోతోంది? 'డేటా రోల్ఓవర్' డిమాండ్
మనం డబ్బులు చెల్లించేది డేటా కోసం. ఉదాహరణకు రోజుకు 2GB డేటా ప్లాన్ తీసుకున్నారనుకుందాం. ఆ రోజు మీరు కేవలం 1.5GB మాత్రమే వాడితే, మిగిలిన 0.5GB అర్ధరాత్రి 12 గంటలకు మాయమైపోతుంది. అంటే మనం డబ్బులు పెట్టి కొన్న వస్తువును పూర్తిగా వాడుకోకముందే కంపెనీలు వెనక్కి తీసేసుకుంటున్నాయి.
రాఘవ్ చద్దా ఈ అంశాన్ని లేవనెత్తుతూ, "డేటా రోల్ఓవర్" సౌకర్యాన్ని తీసుకురావాలని కోరారు.
వాడగా మిగిలిన డేటాను మరుసటి రోజు ఖాతాలో జమ చేయాలి.
వినియోగదారుడు చెల్లించిన ప్రతి పైసాకు తగిన డేటా అతనికి అందాలి.
ప్రస్తుతం కొన్ని కంపెనీలు వీకెండ్ డేటా రోల్ఓవర్ ఇస్తున్నప్పటికీ, అది అన్ని ప్లాన్లకు వర్తించడం లేదు. దీనిపై ప్రభుత్వం ఒక స్పష్టమైన పాలసీ తీసుకువచ్చే యోచనలో ఉంది.
ఇన్కమింగ్ కాల్స్ నియమంపై ఆగ్రహం
రీఛార్జ్ ముగిసిన మరుక్షణమే ఇన్కమింగ్ కాల్స్ నిలిపివేయడంపై కూడా చర్చ నడిచింది. గతంలో రీఛార్జ్ లేకపోయినా నెలల తరబడి ఇన్కమింగ్ కాల్స్ వచ్చేవి. కానీ ఇప్పుడు వాలిడిటీ అయిపోగానే కనెక్షన్ కట్ చేస్తున్నారు.
ఒక వ్యక్తి తన మొబైల్ నంబర్ను కేవలం బ్యాంక్ ఓటీపీల కోసం లేదా అత్యవసర కాల్స్ కోసం వాడుకోవచ్చు.
అలాంటి వారిపై ప్రతి నెలా రీఛార్జ్ భారం వేయడం సరికాదని ఎంపీ అభిప్రాయపడ్డారు.
కనీసం ఏడాది పాటు ఇన్కమింగ్ సౌకర్యం ఉండేలా చూడాలని సూచించారు.
ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి 90 రోజుల పాటు ఫోన్ వాడకపోతేనే ఆ సిమ్ కార్డును డీయాక్టివేట్ చేయాలి. కానీ కంపెనీలు వారం రోజుల్లోనే సేవలు నిలిపివేస్తూ వినియోగదారులను ఇబ్బంది పెడుతున్నాయి.
ట్రాయ్ (TRAI) కొత్త నిర్ణయాల దిశగా..
కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు ట్రాయ్ ప్రస్తుతం ఈ మూడు ప్రధాన అంశాలపై సీరియస్గా దృష్టి సారించాయి:
కచ్చితమైన 30 రోజుల ప్లాన్ల లభ్యత.
డేటా వృధా కాకుండా రోల్ఓవర్ సౌకర్యం.
రీఛార్జ్ లేకపోయినా ఇన్కమింగ్ కాల్స్ కొనసాగింపు.
త్వరలోనే టెలికాం నిబంధనల్లో కీలక మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అదే గనుక జరిగితే కోట్లాది మంది మొబైల్ వినియోగదారులకు ఆర్థికంగా పెద్ద ఊరట లభిస్తుంది.
టెలికాం రంగంలో పోటీ పెరిగినప్పటికీ, ప్లాన్ల ధరలు పెరగడం మరియు వాలిడిటీ తగ్గడం పట్ల సామాన్యులు అసంతృప్తిగా ఉన్నారు. ప్రభుత్వం తలచుకుంటే కంపెనీల ఆగడాలకు అడ్డుకట్ట వేయడం పెద్ద కష్టమేమీ కాదు. మరి జ్యోతిరాదిత్య సింధియా నాయకత్వంలోని టెలికాం శాఖ సామాన్యుడి పక్షాన నిలుస్తుందో లేదో వేచి చూడాలి.