భారత రాజ్యాంగ దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 26వ తేదీన జరుపుకుంటారు.
ఎందుకు నవంబర్ 26? (చారిత్రక నేపథ్యం)
స్వీకరణ (Adoption): సుదీర్ఘ చర్చలు, సమావేశాల తరువాత, భారత రాజ్యాంగ పరిషత్తు (Constituent Assembly) 1949 నవంబర్ 26న భారతదేశ రాజ్యాంగాన్ని అధికారికంగా ఆమోదించి, స్వీకరించింది.
అమల్లోకి రావడం: అయితే, రాజ్యాంగం పూర్తిగా 1950 జనవరి 26 (గణతంత్ర దినోత్సవం) నుండి అమల్లోకి వచ్చింది. నవంబర్ 26 స్వీకరణకు గుర్తుగా ఉంది.
రాజ్యాంగ దినోత్సవంగా ఎప్పుడు ప్రకటించారు?
భారత రాజ్యాంగ దినోత్సవాన్ని 2015లో కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించింది.
డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ గౌరవార్థం: భారత రాజ్యాంగ నిర్మాత (Chief Architect of the Indian Constitution) డా. భీమ్రావ్ రామ్జీ అంబేద్కర్ గారి 125వ జయంతి సందర్భంగా, ఆయనకు నివాళిగా ఈ రోజును 'రాజ్యాంగ దినోత్సవం'గా జరుపుకోవాలని నిర్ణయించారు. దీనికి ముందు, ఈ రోజును జాతీయ న్యాయ దినోత్సవం (National Law Day) అని పిలిచేవారు.
రాజ్యాంగ దినోత్సవం యొక్క ప్రాముఖ్యత
రాజ్యాంగ విలువలు: భారతదేశ పౌరులందరూ రాజ్యాంగం యొక్క ప్రాథమిక విలువలు, హక్కులు మరియు విధులను తెలుసుకోవడానికి, గౌరవించడానికి ఈ రోజు ఒక అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.
అంబేద్కర్ గారికి నివాళి: డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ చేసిన అపారమైన సేవలను, ఆయన అందించిన సమానత్వ సిద్ధాంతాలను గుర్తుచేసుకోవడానికి ఈ రోజు ఉపయోగపడుతుంది.
ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి: భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశంగా నిలవడానికి ఆధారమైన చట్టపరమైన పత్రం యొక్క శక్తిని, ప్రాముఖ్యతను ఈ దినోత్సవం చాటిచెబుతుంది.
పీఠిక (Preamble) పఠనం: పీఠికలోని న్యాయం (Justice), స్వేచ్ఛ (Liberty), సమానత్వం (Equality), సౌభ్రాతృత్వం (Fraternity) వంటి ఆదర్శాలను, లక్ష్యాలను ప్రతి పౌరుడికి గుర్తుచేస్తుంది.
వేడుకలు (ఎలా జరుపుకుంటారు?)
ఈ రోజున దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, పాఠశాలలు, కళాశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాలలో ఈ కింది కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు:
పీఠిక పఠనం: భారత రాజ్యాంగ పీఠికను సామూహికంగా పఠించడం ప్రధాన కార్యక్రమం.
చర్చా వేదికలు: రాజ్యాంగం యొక్క చరిత్ర, దానిలోని ముఖ్యమైన అంశాలు మరియు పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులు-విధువులపై ఉపన్యాసాలు, చర్చా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
ప్రదర్శనలు: డా. అంబేద్కర్ జీవితం, రాజ్యాంగ పరిషత్తు కృషికి సంబంధించిన ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఆన్లైన్ ప్రచారం: రాజ్యాంగంపై అవగాహన పెంచడానికి సోషల్ మీడియా వేదికగా అనేక ప్రచార కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
ఈ దినోత్సవం భారత పౌరులుగా మన బాధ్యతలను, మనకు రాజ్యాంగం అందించిన స్వేచ్ఛను గుర్తుచేస్తుంది.